മുഹ്‌യുദ്ധീൻ ഇബ്‌നു അറബി(റ)യുടെ ഫുതൂഹാതുൽ മക്കിയ്യയിലെ ലൈലത്തുൽ ഖദ്ർ അഥവാ ആത്മീയ വിവാഹം

ശൈഖുൽ അക്ബർ മുഹ്‌യുദ്ദീൻ ഇബ്‌നു അറബിയുടെ വിശ്വപ്രസിദ്ധമായ 'ഫുതൂഹാതു ൽ മക്കിയ്യ' ദിവ്യജ്ഞാനത്തിന്റെ അനന്തമായ മഹാ സാഗരമാണ്. ഈ ബൃഹത്തായ കൃതിയിൽ അവിടുന്ന് ലൈലത്തുൽ ഖദ്റിനെക്കുറിച്ചുള്ള ആഴമേറിയ വിശകലനങ്ങൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. കേവലമായ കർമ്മശാസ്ത്രപരമായ ചർച്ചകൾക്കപ്പുറം, അസ്തിത്വത്തിന്റെ രഹസ്യങ്ങളും മനുഷ്യഹൃദയവും പ്രപഞ്ചവും തമ്മിലുള്ള അഭേദ്യമായ ബന്ധവും ലൈലത്തുൽ ഖദ്ർ എന്ന പ്രപഞ്ച സത്യത്തിലൂടെ ശൈഖുൽ അക്ബർ(റ) ഇവിടെ അനാവരണം ചെയ്യുന്നു.

അസ്തിത്വത്തിന്റെ പ്രകാശവും നിഴലും

ലൈലത്തുൽ ഖദ്ർ എന്നത് കേവലം ഒരു സമയമല്ല, മറിച്ച് ഒരു 'നിക്കാഹ്' (ആത്മീയ വിവാഹം) അല്ലെങ്കിൽ ഒരു മഹാസംഗമമാണ്. ആകാശലോകത്തെയും ഭൂലോകത്തെയും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന, ദിവ്യ രഹസ്യങ്ങൾ മുദ്രവെക്കപ്പെട്ട ഒരു പുസ്തകം പോലെ ഈ രാത്രി നിലകൊള്ളുന്നു. "പ്രകാശങ്ങൾ ഇല്ലായിരുന്നുവെങ്കിൽ നിഴലുകൾ തേടപ്പെടുമായിരുന്നില്ല, സാന്ദ്രമായ വസ്തുക്കളിൽ നിന്ന് നിഴലുകൾ വെളിപ്പെടുമായിരുന്നില്ല" എന്ന് ശൈഖുൽ അക്ബർ പാടുന്നുണ്ട്. ഇത് അസ്തിത്വത്തിന്റെ പൊരുളിലേക്കുള്ള സൂചനയാണ്. പ്രകാശം എന്നത് അല്ലാഹുവിന്റെ അസ്തിത്വത്തെയും, നിഴലുകൾ എന്നത് സൃഷ്ടിജാലങ്ങളെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

ഈ പ്രപഞ്ചത്തിലെ ജ്ഞാനങ്ങളുടെയെല്ലാം വാഹകൻ 'പ്രഥമ ബുദ്ധി' (അഖ്‌ലുൽ അവ്വൽ) ആണെന്ന് ശൈഖുൽ അക്ബർ(റ) വ്യക്തമാക്കുന്നു. അല്ലാഹുവിൽ നിന്ന് യാതൊരു ഇടനിലക്കാരനുമില്ലാതെ നേരിട്ട് ജ്ഞാനം സ്വീകരിക്കുന്ന ഉന്നത യാഥാർത്ഥ്യമാണിത്. ഉപരിലോകത്തെയും അധോലോകത്തെയും കുറിച്ചുള്ള യാതൊരു അറിവും ഇതിൽ നിന്ന് മറച്ചുവെക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. ഈ പ്രഥമ ബുദ്ധി അല്ലാഹുവിൽ നിന്ന് പഠിക്കുകയും അത് ആത്മാവിനെ പഠിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ആത്മാവ് ബുദ്ധിയിൽ നിന്ന് ഗ്രഹിക്കുകയും അതിലൂടെ പ്രവൃത്തികൾ ഉളവാകുകയും ചെയ്യുന്നു. ലൈലത്തുൽ ഖദ്റിന്റെ രഹസ്യങ്ങൾ ഗ്രഹിക്കുന്നതിനായി മനുഷ്യൻ തന്റെ ആത്മീയ ബുദ്ധിയെ ഉണർത്തേണ്ടതിന്റെ അനിവാര്യതയിലേക്കാണ് ഇത് വിരൽ ചൂണ്ടുന്നത്.

പ്രഥമ ബുദ്ധിയും ദിവ്യസത്തയെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവും:

ഇബ്നു അറബി(റ) നടത്തുന്ന ഏറ്റവും സുപ്രധാനമായ നിരീക്ഷണങ്ങളിലൊന്ന് ബുദ്ധിക്ക് അല്ലാഹുവിന്റെ ദാത്തിനെ ഗ്രഹിക്കുന്നതിൽ നേരിടുന്ന അശക്തിയെക്കുറിച്ചാണ്. പ്രഥമ ബുദ്ധിക്ക് അല്ലാഹുവിനെക്കുറിച്ച് അറിയാൻ കഴിയുന്നത് അവൻ നിലനിൽക്കുന്നുവെന്നും അവൻ പരിശുദ്ധനാണെന്നും മാത്രമാണ്. അല്ലാഹുവിന്റെ യാഥാർത്ഥ്യം എന്നത് ബുദ്ധിയുടേയോ ആത്മാവിന്റേയോ ഗ്രഹണശേഷിക്ക് അതീതമാണ്. സൃഷ്ടികളോട് സാമ്യപ്പെടുത്താനോ ഭാവനയിൽ കാണാനോ കഴിയാത്ത ഒന്നാണ് ദിവ്യസത്ത.

ജ്ഞാനത്തിന്റെ മേഖലയിൽ നാം അല്ലാഹുവിനെ അന്വേഷിക്കുമ്പോൾ, അവനെ തിരിച്ചറിയാനുള്ള അശക്തി തന്നെയാണ് അവനെക്കുറിച്ചുള്ള യഥാർത്ഥ ജ്ഞാനം എന്ന് നാം കണ്ടെത്തുന്നു. തൗഹീദിന്റെ ഉന്നത തലങ്ങളിൽ ജ്ഞാനം എന്നത് നിഷേധത്തിലൂടെയാണ് പ്രാപ്തമാകുന്നത്. അതായത്, അല്ലാഹു അല്ലാത്തതെല്ലാം അവനല്ല എന്ന് തിരിച്ചറിയുന്നതിലൂടെയുള്ള ജ്ഞാനം. ലൈലത്തുൽ ഖദ്റിൽ സംഭവിക്കുന്ന വെളിപാടുകൾ ഇത്തരം ബുദ്ധിപരമായ പരിമിതികളെ മറികടക്കുന്നതും ഹൃദയത്തിലേക്ക് നേരിട്ട് പെയ്യുന്നതുമായ ദിവ്യപ്രകാശങ്ങളാണ്.

പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഇറങ്ങിവരവും ലൈലത്തുൽ ഖദ്റിലെ റൂഹും:

സൂറത്തുൽ ഖദ്റിലെ "അതിൽ മലക്കുകളും റൂഹും ഇറങ്ങിവരുന്നു" എന്ന വചനത്തിന് ശൈഖുൽ അക്ബർ(റ) നൽകുന്ന മെറ്റാഫിസിക്കൽ വ്യാഖ്യാനം അങ്ങേയറ്റം സങ്കീർണ്ണമാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വീക്ഷണത്തിൽ 'റൂഹ്' എന്നത് ജീവന്റെ സത്തയാണ്. ഇത് പ്രകാശത്തിന്റെയോ, അഗ്നിയുടെയോ, മണ്ണിന്റെയോ ആയുള്ള എല്ലാ ശരീരങ്ങളെയും നിയന്ത്രിക്കുന്നു. ലൈലത്തുൽ ഖദ്റിൽ ഈ റൂഹ് 'പരിപൂർണ്ണ മനുഷ്യന്റെ' (ഇൻസാനുൽ കാമിൽ) അല്ലെങ്കിൽ ജ്ഞാനിയുടെ ഹൃദയത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങിവരുന്നു. ഈ റൂഹ് അല്ലാഹുവിന്റെ ശ്വാസത്തിൽ നിന്നുള്ളതാണ്, അതിന് സ്വതസിദ്ധമായ ജ്ഞാനവും ശക്തിയുമുണ്ട്.

ഈ ഇറങ്ങിവരവ് പ്രപഞ്ചത്തിന് ലഭിക്കുന്ന ഒരു പുനർജീവനമാണ്. അല്ലാഹു പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ആത്മാവാണെന്നും പ്രപഞ്ചം അവന്റെ ശരീരമാണെന്നും ഇബ്നു അറബി(റ) ഈ അധ്യായത്തിൽ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. മലക്കുകൾ ഈ സന്ദർഭത്തിൽ ദിവ്യ വെളിപാടുകൾക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിക്കാനും വിധികൾ നടപ്പിലാക്കാനുമായി ഭൂമിയിലേക്ക് പ്രവഹിക്കുന്നു. മലക്കുകൾ ആദം നബിക്ക് സുജൂദ് ചെയ്തത് അദ്ദേഹം എല്ലാ ദിവ്യനാമങ്ങളെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ജാമിഅ് ആയ സ്വഭാവമുള്ളതുകൊണ്ടാണ്. എന്നാൽ ലൈലത്തുൽ ഖദ്റിൽ മലക്കുകൾ റൂഹിനോടൊപ്പം ഇറങ്ങിവരുന്നത് ഈ സമഗ്ര ജ്ഞാനം ജ്ഞാനിയുടെ ഹൃദയത്തിലേക്ക് പകരാനാണ്.

ഖുർആൻ ഒരു 'ഖുർആനായി' ഇറങ്ങിയ രാത്രി

മറ്റൊരു പ്രധാന നിരീക്ഷണം ലൈലത്തുൽ ഖദ്റിൽ ഖുർആൻ ഇറങ്ങിയ രീതിയെക്കുറിച്ചാണ്. "അല്ലാഹു അതിൽ ഖുർആനിനെ ഒരു ഖുർആനായി തന്നെ ഇറക്കി" എന്ന് അദ്ദേഹം പറയുന്നു. ഇവിടെ 'ഖുർആൻ' എന്ന പദത്തിന്റെ ഭാഷാപരമായ അർത്ഥം 'ശേഖരണം' എന്നാണ്. അല്ലാഹു തന്റെ എല്ലാ നാമങ്ങളെയും ഒരുമിച്ചുകൂട്ടി അവയുടെ പൂർണ്ണതയിൽ വെളിപ്പെടുത്തിയ രാത്രിയാണിത്. അതുകൊണ്ടാണ് ഈ രാത്രിയെ 'ലൈലത്തുൽ ജംഅ്' (സമാഗമത്തിന്റെ രാത്രി) എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.

ഈ രാത്രിയിൽ മലക്കുകൾക്കിടയിൽ റൂഹ് നിൽക്കുന്നത് ഒരു സമൂഹ പ്രാർത്ഥനയിൽ പിതാവ് തന്റെ കുടുംബത്തെ നയിക്കുന്നത് പോലെയാണ്. അല്ലാഹു തന്റെ സൃഷ്ടികളിൽ നടപ്പിലാക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന എല്ലാ കാര്യങ്ങളും ഈ രാത്രിയിൽ റൂഹിലൂടെ മലക്കുകൾക്ക് കൈമാറുന്നു. ഇത് പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ചാലകശക്തി ആ രാത്രിയിൽ എത്രമാത്രം സജീവമാണെന്ന് കാണിക്കുന്നു. പ്രഭാതം വരെ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ഈ സമാഗമം സൃഷ്ടിലോകത്തെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.

ലൈലത്തുൽ ഖദ്റിന്റെ സമയവും ചലനാത്മകതയും:

ലൈലത്തുൽ ഖദ്ർ എപ്പോഴാണ് സംഭവിക്കുന്നത് എന്ന കാര്യത്തിൽ ഇബ്നു അറബി(റ)ക്ക് തികച്ചും മൗലികമായ ഒരു നിലപാടുണ്ട്. സാധാരണഗതിയിൽ റമദാൻ 27-ാം രാവിനാണ് പ്രാധാന്യം നൽകുന്നതെങ്കിലും, ഇമാം അബൂഹനീഫ(റ)യെപ്പോലുള്ളവരുടെ അഭിപ്രായത്തെ ശരിവെച്ചുകൊണ്ട് ഇത് വർഷം മുഴുവൻ മാറിവരാമെന്ന് അദ്ദേഹം സമർത്ഥിക്കുന്നു. "ലൈലത്തുൽ ഖദ്ർ വർഷം മുഴുവൻ കറങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു; ഞാൻ അതിനെ ശഅ്ബാനിലും റബീഉൽ അവ്വലിലും റമദാനിലും കണ്ടിട്ടുണ്ട്" എന്ന് അദ്ദേഹം തന്റെ ആത്മീയ ദർശനങ്ങളെ (കശ്ഫ് ) ഉദ്ധരിച്ചുകൊണ്ട് പറയുന്നു.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ ലൈലത്തുൽ ഖദ്ർ എന്നത് സമയത്തിന്റെ ഒരു പരിമിതമായ ബിന്ദുവല്ല, മറിച്ച് അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രകാശവും ശക്തിയും വെളിപ്പെടുന്ന ഒരു പ്രത്യേക ആത്മീയ അവസ്ഥയാണ്. ഒരു വ്യക്തിക്ക് തന്റെ ആത്മീയ പുരോഗതിയുടെ ഏത് ഘട്ടത്തിലും ഈ രാത്രിയെ അനുഭവിക്കാൻ കഴിയും. എങ്കിലും റമദാനിൽ ഇതിനുള്ള സാധ്യത കൂടുതലാണ്. ഇബ്നു അറബി(റ)യുടെ വീക്ഷണത്തിൽ റമദാനിൽ ഇത് കണ്ടാൽ അടുത്ത ലൈലത്തുൽ ഖദ്ർ വരെയുള്ള ഇടവേള ഒരു വർഷമായിരിക്കും, എന്നാൽ റമദാനല്ലാത്ത മാസങ്ങളിലാണ് ഇത് അനുഭവപ്പെടുന്നതെങ്കിൽ ഇടവേള ഒമ്പത് മാസം വരെയാകാം എന്ന സൂക്ഷ്മമായ കണക്കും അദ്ദേഹം നൽകുന്നു.

സമയത്തിന്റെ മെറ്റാഫിസിക്സ്:

ഇബ്നു അറബിയുടെ കാലസങ്കല്പം സാധാരണ രേഖീയമായ സമയത്തിനപ്പുറമാണ്. ലൈലത്തുൽ ഖദ്ർ ആയിരം മാസത്തേക്കാൾ ഉത്തമമാണെന്ന ഖുർആനിക വചനത്തെ (97:3) അദ്ദേഹം സമയത്തിന്റെ ഗുണപരമായ വ്യത്യാസം വെച്ചാണ് വിശദീകരിക്കുന്നത്. 'ദിവ്യ സമയം' എന്നത് ലൗകിക സമയത്തിലെ വർഷങ്ങളേക്കാൾ മൂല്യമുള്ളതാണ്. ഈ ഒരു രാത്രിയിൽ ഒരു ജ്ഞാനിക്ക് ലഭിക്കുന്ന വെളിപാട് ആയിരം മാസത്തെ നിരന്തരമായ ആരാധനയിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന ജ്ഞാനത്തേക്കാൾ വലുതാണ്.

ചന്ദ്രന്റെ മൻസിലുകളും അക്ഷരങ്ങളുടെ നിഗൂഢതയും:

ശൈഖുൽ അക്ബർ(റ) ചന്ദ്രന്റെ 28 മൻസിലുകളെക്കുറിച്ചും അവക്ക് അറബി അക്ഷരങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധത്തെക്കുറിച്ചും ഗഹനമായ വിവരണങ്ങൾ നൽകുന്നുണ്ട്. പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ സൃഷ്ടിപ്പും വികാസവും ഈ 28 ഘട്ടങ്ങളിലൂടെയാണ് നടക്കുന്നത്.

ചന്ദ്രൻ എന്നത് പരിപൂർണ്ണ ദാസന്റെ പ്രതീകമാണ്. സൂര്യന്റെ (അല്ലാഹുവിന്റെ) പ്രകാശം സ്വീകരിച്ച് അത് ലോകത്തിന് പകർന്നുനൽകുകയാണ് ചന്ദ്രൻ ചെയ്യുന്നത്. അറബി അക്ഷരങ്ങളിലെ 28 രൂപങ്ങൾ അല്ലാഹുവിന്റെ 28 നാമങ്ങളുടെ പ്രതിഫലനമാണ്. ലൈലത്തുൽ ഖദ്ർ ഈ 28 മൻസിലുകളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു, അത് ജ്ഞാനിയുടെ ഹൃദയത്തിൽ ഓരോ ഘട്ടത്തിലും വ്യത്യസ്ത വെളിപാടുകൾ നൽകുന്നു.

ലൈലത്തുൽ ഖദ്റിന്റെ അക്ഷരമായ 'റാ' (Ra) അതിലെ നന്മയിലേക്കുള്ള സൂചനയാണെന്ന് ശൈഖ് നിരീക്ഷിക്കുന്നു. ഈ രാത്രിയിൽ മനുഷ്യന് ലഭിക്കുന്ന എല്ലാ അനുഗ്രഹങ്ങളും ഈ അക്ഷരത്തിന്റെ പൊരുളിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

രണ്ടാമത്തെ പ്രകീർത്തന പതാക:

ഇബ്നു അറബി(റ)യുടെ ആത്മീയ ദർശനത്തിൽ സയ്യിദുനാ മുഹമ്മദ് നബി (സ്) ക്ക് നൽകപ്പെട്ട ഏഴ് പ്രകീർത്തന പതാകകളുണ്ട്. ഈ വിഷയം രണ്ടാമത്തെ പതാകയുമായാണ് ബന്ധിപ്പിക്കുന്നത്. പരലോകത്ത് 'മഖാമുൽ മഹ്മൂദിൽ' വെച്ച് അല്ലാഹുവിനെ സ്തുതിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന, ഈ ലോകത്ത് ആർക്കും അറിയാത്ത ദിവ്യനാമങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ജ്ഞാനമാണിത്. ലൈലത്തുൽ ഖദ്റിന്റെ പൊരുൾ കണ്ടെത്തിയ മുഹമ്മദീയ(സ) അനന്തരാവകാശികൾക്ക് ഈ പതാകയുടെ രഹസ്യങ്ങൾ വെളിപ്പെടുത്തപ്പെടുന്നു. മലക്കുകൾക്ക് പോലും അജ്ഞാതമായ സ്തുതി കീർത്തനങ്ങൾ ഈ പതാകക്ക് കീഴിലുള്ളവർക്ക് ലഭിക്കുന്നു. ഇത് ലൈലത്തുൽ ഖദ്ർ നൽകുന്ന ജ്ഞാനത്തിന്റെ അപാരമായ ആഴത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

ഹൃദയം എന്ന മിഹ്റാബും ആത്മീയ പ്രകാശവും:

ലൈലത്തുൽ ഖദ്ർ സംഭവിക്കുന്ന യഥാർത്ഥ ഇടം മനുഷ്യന്റെ ഹൃദയമാണ്. ഖുർആനിലെ 'ആയത്തുന്നൂർ' (24:35) ഉദ്ധരിച്ചുകൊണ്ട് ഇബ്നു അറബി(റ) ഇത് വിശദീകരിക്കുന്നു. ഹൃദയം എന്നത് ഒരു വിളക്കുമാടമാണ്, അതിൽ റൂഹിന്റെ പ്രകാശമാകുന്ന വിളക്കുണ്ട്. ഈ പ്രകാശം അല്ലാഹുവിന്റെ 'ഹയ്യ്' (ജീവനുള്ളവൻ), 'നൂർ' (പ്രകാശം) എന്നീ നാമങ്ങളുടെ വികിരണമാണ്. ലൈലത്തുൽ ഖദ്റിൽ ഈ പ്രകാശം അതിന്റെ പൂർണ്ണതയിൽ ജ്ഞാനിയുടെ ഹൃദയത്തിലേക്ക് പകരുന്നു. ഈ അവസ്ഥയിൽ ഹൃദയം പ്രപഞ്ചത്തോളം വിസ്തൃതമാകുന്നു. "എൻ്റെ ആകാശത്തിനോ ഭൂമിക്കോ എന്നെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ കഴിയില്ല, എന്നാൽ എൻ്റെ വിശ്വസ്ത ദാസൻ്റെ ഹൃദയം എന്നെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു" എന്ന തിരു വചനം ഇവിടെ ചേർത്ത് വെക്കേണ്ടിയിരിക്കുന്നു.

ഈ രാത്രിയിൽ സംഭവിക്കുന്ന ഓരോ കാര്യവും അല്ലാഹുവിന്റെ 'ഖലഖ്' (സൃഷ്ടിപ്പും) മനുഷ്യന്റെ 'തക്ലീഫും' (ഉത്തരവാദിത്തവും) തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. മനുഷ്യൻ നേരിടുന്ന ഓരോ പരീക്ഷണവും വാസ്തവത്തിൽ ലൈലത്തുൽ ഖദ്ർ നൽകുന്ന ജ്ഞാനത്തിലേക്കുള്ള ചവിട്ടുപടികളാണ്.

ആത്മീയ സഞ്ചാരികൾക്കുള്ള ശിക്ഷണങ്ങൾ:

ഇവിടെ ശൈഖുൽ അക്ബർ(റ) ഒരു ആത്മീയ വിദ്യാർത്ഥിക്ക് അഥവാ സാലികിന് നൽകുന്ന ചില പ്രായോഗിക നിർദ്ദേശങ്ങളുണ്ട്:

ഒന്ന്, ബുദ്ധിയുടെ പരിമിതിയെ അംഗീകരിക്കുക: കേവല ചിന്താശക്തി കൊണ്ട് അല്ലാഹുവിനെ പൂർണ്ണമായി അറിയാൻ കഴിയില്ല എന്ന് മനസ്സിലാക്കുക. അശക്തിയെ ജ്ഞാനമായി സ്വീകരിക്കുക.

രണ്ട്, ഹൃദയത്തെ പരിശുദ്ധമാക്കുക: റൂഹിന്റെ ഇറങ്ങിവരവിനായി ഹൃദയത്തെ എല്ലാ മാലിന്യങ്ങളിൽ നിന്നും മുക്തമാക്കുക. ഹൃദയം എന്ന മൻസിലിലാണ് ലൈലത്തുൽ ഖദ്ർ സംഭവിക്കുന്നത്.

മൂന്ന്, സമയത്തെ ജാഗ്രതയോടെ കാണുക: ലൈലത്തുൽ ഖദ്ർ ഏത് നിമിഷവും സംഭവിക്കാം എന്ന പ്രതീക്ഷയിൽ ഓരോ രാത്രിയെയും ആരാധനാനിരതമാക്കുക. ഇബ്നു അറബി പഠിപ്പിക്കുന്നത് പോലെ അത് വർഷം മുഴുവൻ കറങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.

നാല്, നാമങ്ങളുടെ പൊരുൾ തേടുക: അല്ലാഹുവിന്റെ നാമങ്ങൾ എങ്ങനെയാണ് തന്റെ ജീവിതത്തിലും പ്രപഞ്ചത്തിലും പ്രവർത്തിക്കുന്നത് എന്ന് നിരീക്ഷിക്കുക.

ലൈലത്തുൽ ഖദ്ർ ആയിരം മാസത്തേക്കാൾ ഉത്തമമാകുന്നത് അതിൽ 'എല്ലാം ഒന്നിച്ച്' വെളിപ്പെടുന്നത് കൊണ്ടാണ്. കുറഞ്ഞ ആയുസ്സ് മാത്രം ലഭിച്ച സയ്യിദുനാ മുഹമ്മദ് നബി(സ)യുടെ ഉമ്മത്തിന് അല്ലാഹു നൽകിയ ഏറ്റവും വലിയ ആത്മീയ സമ്പാദ്യമാണ് ഈ രാത്രി. പ്രവാചകൻ (സ്വ) ഈ രാത്രിയുടെ പൊരുൾ തേടി ഹിറാ ഗുഹയിൽ ധ്യാനമിരുന്നതും ഒടുവിൽ വാനലോകം ഹൃദയത്തിലേക്ക് തുറക്കപ്പെട്ടതും ഈ ജ്ഞാനത്തിന്റെ ഉത്തമ ഉദാഹരണമാണ്.

ചുരുക്കത്തിൽ ശൈഖുൽ അക്ബർ മുഹ്‌യുദ്ധീൻ ഇബ്നു അറബി(റ) തന്റെ ഫുതൂഹാത്തുൽ മക്കിയ്യയിൽ ലൈലതുൽ ഖദ്റിനെ ഒരു കേവല ചരിത്രസംഭവമായോ തീയതിയായോ അല്ല കാണുന്നത്. മറിച്ച് അത് അസ്തിത്വത്തിന്റെ തന്നെ ഒരു ഘടനയായാണ്. പ്രഥമ ബുദ്ധിയിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് ജ്ഞാനിയുടെ ഹൃദയത്തിൽ പൂർത്തിയാകുന്ന ഒരു ദിവ്യ പ്രവാഹമാണത്. പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ വേരുകളും ശാഖകളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം പോലെയാണ് ഈ ജ്ഞാനം. വേരുകൾ അല്ലാഹുവിന്റെ സത്തയാണെങ്കിൽ, ശാഖകൾ അവന്റെ നാമങ്ങളും, പഴങ്ങൾ സൃഷ്ടിലോകത്തുണ്ടാകുന്ന ഫലങ്ങളുമാണ്.

ലൈലത്തുൽ ഖദ്ർ എന്നത് ഈ വേരുകളിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് ഊർജ്ജം സ്വീകരിക്കുന്ന നിമിഷമാണ്. ഈ ദർശനങ്ങൾ ആഴത്തിൽ പഠിക്കുന്ന ഒരാൾക്ക് ലൈലത്തുൽ ഖദ്ർ എന്നത് തന്റെ ഉള്ളിൽ തന്നെ വെളിപ്പെടേണ്ട ഒരു മഹായാഥാർത്ഥ്യമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കാൻ സാധിക്കും. ശൈഖുൽ അക്ബർ(റ) നമുക്ക് നൽകുന്നത് കേവലം വിവരങ്ങളല്ല, മറിച്ച് അസ്തിത്വത്തിന്റെ അകക്കാഴ്ചകളാണ്. ലൈലത്തുൽ ഖദ്റിന്റെ പൊരുൾ അറിയുക എന്നാൽ തന്റെ തന്നെ യാഥാർത്ഥ്യം അറിയുക എന്നാണെന്ന് ശൈഖുൽ അക്ബർ മുഹ്‌യുദ്ധീൻ ഇബ്നു അറബി(റ) നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നു.