അമീറുൽ മുഅ്മിനീന്‍ സയ്യിദുനാ അബൂബക്ർ സിദ്ധീഖ് (റ) ഖുർആനിക ദർശനങ്ങളിലെ സിദ്ധീഖിയ്യത്തിന്റെ ആത്മീയ ജ്ഞാന സൗന്ദര്യം

 

വിശുദ്ധ ഖുർആൻ അതിന്റെ ഗഹനമായ പദാവലികളിലൂടെ മനുഷ്യലക്ഷ്യത്തിന്റെ അത്യുന്നതമായ പീഠങ്ങളെ അടയാളപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, അതിൽ ഏറ്റവും തേജോമയമായ ഒന്നാണ് 'സിദ്ഖ്' (സത്യം). കേവലമായ സംസാരത്തിലെ സത്യസന്ധത എന്നതിലുപരി, ഒരു മനുഷ്യന്റെ അസ്തിത്വം തന്നെ സത്യമായി പരിണമിക്കുന്ന വിസ്മയകരമായ അവസ്ഥയെയാണ് ഇത് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്. ആത്മീയ ജ്ഞാനങ്ങളുടെയും സൂഫി ദർശനങ്ങളുടെയും സാഗരങ്ങളിൽ, ഈ പദവി 'സിദ്ധീഖിയ്യത്ത്' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. പ്രവാചകത്വത്തിന്റെ ഉദയാസ്തമയങ്ങൾക്ക് തൊട്ടുതാഴെ, ആത്മാവിന്റെ ചക്രവാളത്തിൽ ഉദിച്ചുനിൽക്കുന്ന ഈ പദവിയുടെ ഏറ്റവും പൂർണ്ണമായ ആവിഷ്കാരം അമീറുൽ മുഅമിനീൻ സയ്യിദുനാ അബൂബക്ർ സിദ്ധീഖ് (റ) ആണ്. അവിടുത്തെ ജീവിതം കേവലം ഒരു ചരിത്രമല്ല, മറിച്ച് സത്യം അതിന്റെ സകല പ്രഭാവത്തോടും കൂടി ഒരു മനുഷ്യരൂപത്തിൽ വെളിപ്പെട്ടതിന്റെ സാക്ഷ്യമാണ്.

അറബി ഭാഷയിൽ 'സിദ്ഖ്' എന്ന പദം സത്യത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നുവെങ്കിലും, ആത്മീയ ലോകത്ത് ഇതിന് അനേകം അടരുകളുണ്ട്. ഭാഷാപരമായി, ഒരു വാക്കോ പ്രവൃത്തിയോ യഥാർത്ഥ വസ്തുതയുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നതിനെയാണ് സിദ്ഖ് എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ദീനിന്റെ ആത്മജ്ഞാന ദർശനങ്ങളിൽ, ബാഹ്യമായ പ്രവൃത്തികൾ ആന്തരികമായ ബോധ്യങ്ങളുമായി പൂർണ്ണമായി ലയിച്ചുചേരുകയും, ആ ബോധ്യങ്ങൾ അല്ലാഹു എന്ന പരമമായ സത്യത്തിലേക്ക് മാത്രം തിരിച്ചുവിടപ്പെടുകയും ചെയ്യുമ്പോഴാണ് 'സിദ്ഖ്' പൂർണ്ണമാകുന്നത്. വിശുദ്ധ ഖുർആൻ 'സിദ്ധീഖ്' എന്ന പദം പ്രയോഗിക്കുന്നത് ഈ സത്യസന്ധതയുടെ സർവ്വമായ ആധിക്യത്തെ സൂചിപ്പിക്കാനാണ് (Mubalagha). അതായത്, തന്റെ ചിന്തയിലും വാക്കിലും പ്രവൃത്തിയിലും തന്റെ സ്വത്വത്തിൽ തന്നെയും ഒരുപോലെ സമ്പൂർണ്ണമായി സത്യം നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്നവൻ. ഖുർആനിലെ 'സിദ്ധീഖിയ്യീൻ' എന്ന പ്രയോഗം അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രത്യേക അനുഗ്രഹത്തിന് പാത്രമായ ഉന്നത വിഭാഗത്തെയാണ് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നത്. സൂറത്തുന്നിസാഅിലെ 69-ാം സൂക്തം ഈ ശ്രേണിയെ ഇപ്രകാരം ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു:

1. നബിയ്യീൻ (انبياء) ദിവ്യസന്ദേശം സ്വീകരിക്കുന്ന പ്രവാചകന്മാർ

2 . സിദ്ധീഖീൻ (صديقين) പ്രവാചകത്വത്തെ പൂർണ്ണമായി സത്യപ്പെടുത്തിയവർ

3. ശുഹദാഅ് (شهداء) സത്യത്തിന് വേണ്ടി ജീവൻ ബലിയർപ്പിച്ചവർ

4. സ്വാലിഹീൻ (صالحين) വിശുദ്ധമായ ജീവിതം നയിക്കുന്ന സൽകർമ്മികൾ

ഈ ശ്രേണിയിൽ പ്രവാചകത്വത്തിന് തൊട്ടുപിന്നിലായി സിദ്ധീഖീങ്ങളെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് വഴി അവരുടെ പദവിയുടെ മഹത്വം വ്യക്തമാകുന്നു. പ്രവാചകത്വത്തിന്റെ വെളിച്ചം യാതൊരു തടസ്സവുമില്ലാതെ പ്രതിഫലിക്കുന്ന സുതാര്യമായ കണ്ണാടികളാണ് സിദ്ധീഖീങ്ങൾ. അവർ അല്ലാഹുവിനെ "കാണുന്നതുപോലെ ഇബാദത് ചെയ്യുന്ന" അല്ലെങ്കിൽ അനുഭവിച്ചു തന്നെ ആരാധിക്കുന്ന 'ഇഹ്‌സാൻ' എന്ന പദവിയുടെ ഉടമകളാണ്.

സയ്യിദുനാ അബൂബക്ർ സിദ്ധീഖ് (റ) വിന്റെ പദവിയെക്കുറിച്ചുള്ള ഏറ്റവും ശക്തമായ സാക്ഷ്യം തിരുനബി(സ്വ) തന്നെ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. "അബൂബക്ർ നിങ്ങളേക്കാൾ മുന്നിലായത് ധാരാളം നിസ്കാരം കൊണ്ടോ നോമ്പ് കൊണ്ടോ അല്ല, മറിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ഉറച്ച ഒരു പ്രത്യേക കാര്യം കൊണ്ടാണ്" എന്ന ഹദീസ് ഈ പദവിയുടെ ആഴം വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഈ 'കാര്യം' അഥവാ 'രഹസ്യം' (സിർറ്) എന്താണെന്ന് ആത്മീയ ജ്ഞാനികൾ പല രീതിയിൽ വിശദീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇത് അല്ലാഹുവിനെക്കുറിച്ച ശഹാദത്തിന്റെ അനുഭവജ്ഞാനമായ 'മഅ്‌രിഫത്ത്' ആണ്. ബുദ്ധിപരമായ തെളിവുകൾക്കോ യുക്തിവാദങ്ങൾക്കോ അപ്പുറം, ആത്മാവ് സത്യത്തെ നേരിട്ട് സ്പർശിക്കുന്ന അവസ്ഥയാണിത്.

ഈ ഹൃദയരഹസ്യം അവിടുത്തെ എല്ലാ ലൗകിക കെട്ടുപാടുകളിൽ നിന്നും സ്വതന്ത്രനാക്കി. ഹിജ്റയുടെ വേളയിൽ പ്രവാചകൻ (സ്വ) യോടൊപ്പം ഗുഹയിൽ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ശത്രുക്കളുടെ കാൽപെരുമാറ്റം കേട്ട് ഭയന്നതല്ല, മറിച്ച് പ്രവാചകന് എന്തെങ്കിലും സംഭവിക്കുമോ എന്ന ഉൽക്കണ്ഠയായിരുന്നു അവിടുത്തേക്ക്. അപ്പോൾ അല്ലാഹു നൽകിയ "സമാധാനം" അവിടുത്തെ ഹൃദയത്തിൽ മുദ്രവെച്ച സിദ്ധീഖിയ്യത്തിന്റെ അടയാളമായിരുന്നു. പ്രവാചകൻ (സ്വ) യോടുള്ള അവിടുത്തെ അനുസരണം കേവലം ഒരു വിശ്വാസിയുടെ കടമയല്ലായിരുന്നു, മറിച്ച് രണ്ട് ആത്മാക്കൾ ഒരേ സത്യത്തിൽ ലയിച്ചുചേർന്ന ഫനായുടെ അവസ്ഥയായിരുന്നു.

ഇബ്‌നു അജീബ (റ) തന്റെ 'അൽ-ബഹ്‌റുൽ മദീദ്' എന്ന തഫ്സീറിൽ സിദ്ധീഖിയ്യത്തിന്റെ ഗഹനമായ അർത്ഥതലങ്ങളെ അനാവരണം ചെയ്യുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, സിദ്ധീഖ് എന്നാൽ സത്യത്തോടുള്ള തന്റെ പ്രതിബദ്ധതയിൽ അണുകിട വ്യതിചലിക്കാത്തവനാണ്. സിദ്ധീഖിയ്യത്തിന്റെ പദവി എന്നത് 'കശ്ഫ്' അഥവാ ആത്മീയ വെളിപാടുകളുടെ പരമകാഷ്ഠയാണ്. ഒരു സാധാരണ വിശ്വാസി അദൃശ്യ കാര്യങ്ങളിൽ (ഗൈബ്) വിശ്വസിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ഒരു സിദ്ധീഖ് അവയെ തന്റെ ഹൃദയക്കണ്ണ് കൊണ്ട് നേരിട്ട് ദർശിക്കുന്നു.

ഇബ്‌നു അജീബ(റ) വിവരിക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന ആശയം സംഗ്രഹിചാൽ നാലു സവിശേഷതകൾ സിദ്ധീഖിന്റെ ഗുണഗണങ്ങളായി പറയുന്നു, ഒന്ന്, പൂർണ്ണമായ സത്യപ്പെടുത്തൽ അഥവാ തെളിവുകൾ കൂടാതെ സത്യത്തെ സ്വീകരിക്കൽ, രണ്ട് : സർവ്വസ്വവും സമർപ്പിക്കൽ അഥവാ ധനവും ജീവനും അല്ലാഹുവിന്റെ പൊരുത്തത്തിനായി നൽകൽ, മൂന്ന് : ബാഹ്യവും ആന്തരികവും ഒന്നാകൽ അഥവാ കപടതയുടെ അംശം പോലുമില്ലാത്ത സുതാര്യത, നാല് : സംശയമില്ലായ്മ അഥവാ അല്ലാഹുവിന്റെ വാഗ്ദാനങ്ങളിൽ അചഞ്ചലമായ വിശ്വാസം എന്നിവയാണവ.

അബൂബക്ർ (റ) തന്റെ സമ്പത്ത് അഞ്ച് തവണ മുഴുവനായി അല്ലാഹുവിന്റെ മാർഗ്ഗത്തിൽ ചെലവഴിച്ചതിനെ ഇബ്‌നു അജീബ(റ) സിദ്ധീഖിയ്യത്തിന്റെ വിസ്മയകരമായ ബാഹ്യരൂപമായി കാണുന്നു. "നീ നിന്റെ കുടുംബത്തിന് വേണ്ടി എന്താണ് കരുതിയിരിക്കുന്നത്?" എന്ന തിരുനബി (സ്വ)യുടെ ചോദ്യത്തിന് "അല്ലാഹുവിനെയും അവന്റെ റസൂലിനെയും" എന്ന് മറുപടി നൽകിയപ്പോൾ, അദ്ദേഹം തന്റെ ഹൃദയത്തിൽ സത്യമല്ലാതെ മറ്റൊന്നും അവശേഷിക്കുന്നില്ലെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുകയായിരുന്നു.

ഇസ്മായിൽ ഹഖ്ഖി (റ) തന്റെ 'റൂഹുൽ ബയാൻ' എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ, ഖുർആനിക സൂക്തങ്ങളിലെ ആത്മീയ വെളിച്ചത്തെയാണ് തേടുന്നത്. സിദ്ധീഖിയ്യീൻ എന്ന പദപ്രയോഗത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹം ഇതിനെ പ്രവാചകത്വത്തിന്റെ തൊട്ടുതാഴെയുള്ള മാലാഖമാരുടെ ഗുണവിശേഷമായിട്ടാണ് അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. അബൂബക്ർ സിദ്ധീഖ് (റ) പ്രവാചകൻ (സ്വ) യെ സത്യപ്പെടുത്തിയത് യാതൊരു നിബന്ധനകളും കൂടാതെയായിരുന്നു. ഇസ്റാഅ്-മിഅ്റാജ് സംഭവത്തെ ആ നാട് മുഴുവൻ പരിഹസിച്ചപ്പോൾ, അബൂബക്ർ (റ) പറഞ്ഞത് "തിരുനബി(സ്വ) അത് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അത് സത്യമാണ്" എന്നാണ്. ഈ വിശ്വസ്തതയാണ് അദ്ദേഹത്തെ 'സ്വാഹിബ്' (കൂട്ടുകാരൻ) എന്നതിലുപരി 'സിദ്ധീഖ്' ആക്കി മാറ്റിയത്.

റൂഹുൽ ബയാൻ അനുസരിച്ച്, സിദ്ധീഖിയ്യത്തിന്റെ മൂന്ന് പ്രധാന തലങ്ങൾ ഇവയാണ്:

ഒന്ന്: ലിസാനുസ് സിദ്ഖ് (സത്യസന്ധമായ നാവ്): സംസാരിക്കുന്നതെല്ലാം സത്യമായിരിക്കുക.

രണ്ട്: ഖൽബുസ് സിദ്ഖ് (സത്യസന്ധമായ ഹൃദയം): ഹൃദയത്തിലെ ഇച്ഛകൾ അല്ലാഹുവിന്റെ ഇഷ്ടവുമായി പൊരുത്തപ്പെടുക.

മൂന്ന്: അമലുസ് സിദ്ഖ് (സത്യസന്ധമായ പ്രവൃത്തി): ബാഹ്യമായ ഓരോ ചലനവും ആത്മീയ ബോധ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുക.

ഇസ്മായിൽ ഹഖ്ഖി (റ) അബൂബക്ർ (റ) വിനെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത് "പ്രവാചകത്വത്തിന്റെ സൂര്യനിൽ നിന്ന് പ്രകാശം സ്വീകരിക്കുന്ന പൂർണ്ണചന്ദ്രൻ" എന്നാണ്. സൂര്യൻ അസ്തമിച്ചാലും ചന്ദ്രൻ വെളിച്ചം നൽകുന്നത് പോലെ, പ്രവാചകന്റെ വിയോഗത്തിന് ശേഷം ഇസ്‌ലാമിക ഉമ്മത്തിന് വെളിച്ചം നൽകിയത് സിദ്ധീഖിയ്യത്തിന്റെ ഈ കരുത്തായിരുന്നു.

നജ്മുദ്ദീൻ കുബ്‌റ (റ) തന്റെ 'തഅവീലാത്തു നജ്മിയ്യ'യിൽ സിദ്ധീഖിയ്യത്തിനെ മറ്റൊരു തലത്തിലാണ് വിശകലനം ചെയ്യുന്നത്. അദ്ദേഹം ഇതിനെ 'സൈഫുസ് സിദ്ഖ്' അഥവാ 'സത്യത്തിന്റെ വാൾ' എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഒരു സിദ്ധീഖ് തന്റെ ഹൃദയത്തിലെ ലൗകിക തൃഷ്ണകളെയും നഫ്‌സിനെയും ഈ വാൾ കൊണ്ട് മുറിച്ചുമാറ്റുന്നു. ബാഹ്യമായ ശത്രുക്കളോട് പോരാടുന്ന ശുഹദാക്കളെക്കാൾ ഉന്നതനാണ് സ്വന്തം അഹന്തയോട് പോരാടി അതിനെ ഇല്ലാതാക്കുന്ന സിദ്ധീഖ്.

നജ്മുദ്ദീൻ കുബ്‌റ(റ)യുടെ വ്യാഖ്യാനമനുസരിച്ച്, 'ബസ്‌മല'യിലെ 'ബാ' (ب) എന്ന അക്ഷരം സിദ്ധീഖിന്റെ വിനയത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അക്ഷരമാലയിലെ ആദ്യ അക്ഷരമായ 'അലിഫ്' ഉയർന്നുനിൽക്കുമ്പോൾ, 'ബാ' വിനയത്തോടെ താഴെ പുള്ളിയുമായി ഇരിക്കുന്നു. ഇതുപോലെ സിദ്ധീഖ് അല്ലാഹുവിന്റെ മുന്നിൽ സർവ്വസ്വം സമർപ്പിച്ച് വിനീതനാകുന്നു. അബൂബക്ർ (റ) വിന്റെ ജീവിതം ഈ വിനയത്തിന്റെ പൂർണ്ണതയായിരുന്നു. അദ്ദേഹം തന്നെത്തന്നെ ഒന്നുമല്ലാത്തവനായി കാണുകയും അല്ലാഹുവിനെ സർവ്വസ്വമായി കാണുകയും ചെയ്തു.

ശൈഖുൽ അക്ബർ മുഹ്യുദ്ധീൻ ഇബ്‌നു അറബി (റ) വിന്റെ ദർശനത്തിൽ സിദ്ധീഖിയ്യത്ത് എന്നത് അസ്തിത്വത്തിന്റെ ഏകത്വത്തെ (വഹ്ദത്തുൽ വുജൂദ്) അനുഭവിക്കുന്ന അവസ്ഥയാണ്. സിദ്ധീഖ് എന്നാൽ സത്യം പറയുന്നവനല്ല, മറിച്ച് സത്യം അവനിലൂടെ വെളിപ്പെടുന്നവനാണ്. ഇബ്‌നു അറബി(റ) അബൂബക്ർ (റ) നെ 'ഫർദാനിയ്യത്ത്' (ഏകാന്തമായ ഉന്നത പദവി) എന്ന തലത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠിക്കുന്നത്. പ്രവാചകൻ (സ്വ) യോടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്നേഹം കേവലം ഒരു വിശ്വാസത്തിന്റേതല്ലായിരുന്നു, മറിച്ച് ഒരേ വെളിച്ചത്തിന്റെ രണ്ട് ഭാഗങ്ങൾ ഒന്നിച്ചുചേർന്നതുപോലെയായിരുന്നു.

ഇബ്‌നു അറബി(റ) യുടെ വ്യാഖ്യാനമനുസരിച്ച്, സിദ്ധീഖിയ്യത്ത് എന്നത് സൃഷ്ടികളിൽ സ്രഷ്ടാവിനെ മാത്രം ദർശിക്കുന്ന പദവിയാണ്. അബൂബക്ർ (റ) വിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ അല്ലാഹുവല്ലാത്ത മറ്റൊന്നിനും സ്ഥാനമില്ലായിരുന്നു. ലോകം മുഴുവൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുന്നിൽ ശൂന്യമായിത്തീർന്നു ഈ ഉന്നതമായ അവസ്ഥയെയാണ് "നടക്കുന്ന മയ്യിത്ത്" എന്ന് പ്രവാചകൻ (സ്വ) വിശേഷിപ്പിച്ചത്. അതായത്, മരണത്തിന് ശേഷം ലഭിക്കുന്ന ആത്മീയ വെളിപാടുകൾ ഈ ലോകത്ത് വെച്ച് തന്നെ അദ്ദേഹത്തിന് ലഭ്യമായി.

സത്യം കേവലം ഒരു യുക്തിയല്ല, മറിച്ച് അതൊരു അനുഭൂതിയാണ്. ഒരു കാമുകൻ തന്റെ പ്രിയതമയിൽ ലയിച്ചുചേരുന്നത് പോലെ, സിദ്ധീഖ് അല്ലാഹുവിന്റെ പൊരുത്തത്തിൽ ലയിക്കുന്നു. അബൂബക്ർ (റ) വിന്റെ ജീവിതം ഒരു മഹാകാവ്യം പോലെ മനോഹരമാണ്. മക്കയിലെ ദുരിത പർവ്വതങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം പ്രവാചകന് തണലായി നിന്നു. മദീനയിലേക്കുള്ള പലായനത്തിൽ അദ്ദേഹം പ്രവാചകന്റെ കാവലാളായി. ഈ ഓരോ നിമിഷത്തിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആത്മാവ് സിദ്ധീഖിയ്യത്തിന്റെ ഗന്ധം പ്രസരിപ്പിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു.

സൂഫി കവികൾ സിദ്ധീഖിയ്യത്തിനെ വർണ്ണിക്കുന്നത് 'ഇഷ്ഖിന്റെ' (പ്രണയത്തിന്റെ) ഉച്ചകോടിയായിട്ടാണ്. ഒരു സിദ്ധീഖിന്റെ ഹൃദയം പ്രകാശത്തിന്റെ ഒരു സമുദ്രമാണ്, അതിൽ സംശയത്തിന്റെ തുള്ളികൾക്ക് സ്ഥാനമില്ല. അബൂബക്ർ (റ) വിന്റെ മനോഹരമായ മുഖവും ശാന്തമായ പെരുമാറ്റവും ഈ ആന്തരിക വെളിച്ചത്തിന്റെ പ്രതിഫലനമായിരുന്നു. അദ്ദേഹം സംസാരിക്കുമ്പോൾ അത് സത്യത്തിന്റെ തേൻതുള്ളികൾ പോലെയായിരുന്നു.

ഖുർആനിലെ സിദ്ധീഖ്, സിദ്ഖ്, സിദ്ധീഖിയ്യീൻ തുടങ്ങിയ പ്രയോഗങ്ങൾ വിശ്വാസികൾക്ക് നൽകുന്നത് ആത്മീയമായ ഒരു ദിശാബോധമാണ്. പ്രവാചകത്വത്തിന് തൊട്ടുതാഴെയായി നിൽക്കുന്ന ഈ പദവി, ഓരോ മനുഷ്യനും തന്റെ നഫ്‌സിനെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതിലൂടെ പ്രാപിക്കാവുന്ന പരമമായ ലക്ഷ്യമാണ്. സയ്യിദുനാ അബൂബക്ർ സിദ്ധീഖ് (റ) ഈ പാതയിലെ വഴികാട്ടിയും ചക്രവർത്തിയുമാണ്. റൂഹുൽ ബയാൻ, ബഹ്‌റുൽ മദീദ്, തഅവീലാത്തു നജ്മിയ്യ, ഇബ്‌നു അറബി തുടങ്ങിയ ജ്ഞാനസാഗരങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പദവിയെ വിശദീകരിക്കുന്നത് കേവലം ചരിത്രകാരന്മാരായല്ല, മറിച്ച് ആ വെളിച്ചം അനുഭവിച്ചറിഞ്ഞ ജ്ഞാനികളായിട്ടാണ്.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹൃദയത്തിലെ ആ നിഗൂഢ രഹസ്യം അല്ലാഹു എന്ന തൗഹീദിന്റെ ആത്യന്തിക ജ്ഞാന രഹസ്യം സയ്യിദുനാ മുഹമ്മദുറസൂലുല്ലാഹ് എന്ന പരിശുദ്ധ ശഹാദത്തിലൂടെ അനുഭവിച്ചപ്പോഴുണ്ടായ ശാശ്വത സത്യത്തോടുള്ള നിരുപാധികമായ പ്രണയമായിരുന്നു. ഭൗതികമായതെല്ലാം വെടിയുമ്പോഴും ഹൃദയത്തിൽ നിറഞ്ഞ സംതൃപ്തി (രിള) പുലർത്താൻ അദ്ദേഹത്തിന് സാധിച്ചത് ഈ സിദ്ധീഖിയ്യത്ത് കൊണ്ടാണ്. ബാഹ്യവും ആന്തരികവുമായി, സത്യസന്ധതയും വിശ്വസ്തതയും അന്യമായിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ സയ്യിദുനാ അബൂബക്ർ സിദ്ധീഖ് (റ) വിന്റെ ഈ ആത്മീയ ചക്രവാളം മനുഷ്യർക്ക് പ്രത്യാശയുടെയും വെളിച്ചത്തിന്റെയും വഴികാട്ടിയായി എന്നും നിലകൊള്ളും. സത്യം അതിന്റെ പൂർണ്ണതയിൽ വെളിപ്പെടുന്നത് കേവലം വാക്കുകളിലല്ല, മറിച്ച് സയ്യിദുനാ അബൂബക്ർ (റ) വിനെപ്പോലെ ജീവിതം തന്നെ സത്യമായി മാറുമ്പോഴാണ്. പരിശുദ്ധരായ മശാഇഖുമാരുടെ കരം പിടിച്ചു തൗഹീദീ സാക്ഷിത്വം നേടിയാൽ മാത്രമേ സിദ്ധീഖിയ്യത്തിന്റെ ഈ അത്യുന്നത ജ്ഞാന സാക്ഷാൽക്കാരം സാധ്യമാകൂ.