ബറാഅത് രാവ്: വിധിനിർണ്ണയങ്ങളുടെ വിശുദ്ധ രാത്രി

വിശ്വപ്രപഞ്ചത്തിന്റെ അനുഗ്രഹ പൂർണ്ണിമയായ തിരുനബി(സ)യുടെ മാസമായി വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെട്ട ശഅബാൻ മാസത്തിലെ പതിനഞ്ചാം രാവ്, ഇസ്‌ലാമിക വൈജ്ഞാനിക പാരമ്പര്യത്തിൽ 'ബറാഅത് രാവ്' എന്ന പേരിൽ അതീവ പ്രാധാന്യത്തോടെ അടയാളപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. വെറുമൊരു കാലഗണനയ്ക്കപ്പുറം, മനുഷ്യന്റെ ഭാഗധേയങ്ങൾ നിർണ്ണയിക്കപ്പെടുന്ന, കരുണയുടെ കവാടങ്ങൾ മലർക്കെ തുറക്കപ്പെടുന്ന, പാപമോചനത്തിന്റെ ദിവ്യമായ പ്രവാഹം ഭൂമിയിലേക്ക് വർഷിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു അത്യുന്നത സംഗമമായാണ് ഈ നിശ ദർശിക്കപ്പെടുന്നത്. 'ബറാഅത്' എന്ന അറബി പദത്തിന്റെ സത്തയിൽ തന്നെ 'വിടുതൽ', 'മോചനം', 'നിർദ്ദോഷത്വം' തുടങ്ങിയ അർത്ഥതലങ്ങൾ അന്തർലീനമായിരിക്കുന്നു. നരകശിക്ഷയിൽ നിന്നുള്ള മോചനവും പാപഭാരങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വിടുതലും വാഗ്ദാനം ചെയ്യപ്പെടുന്ന ഈ രാത്രിയെക്കുറിച്ച് ചിന്തകളും തിരിച്ചറിവുകളും വിശ്വാസിയെ സംബസംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഉദാത്തമായ പ്രതീക്ഷകളും നിർഭരമായ അനുഗ്രഹാശ്ശിസുകളുമാണ്.

വിശുദ്ധ ഖുർആനിലെ നാൽപ്പത്തിനാലാം അധ്യായമായ സൂറത്തുദ്ദുഖാന്റെ പ്രാരംഭ സൂക്തങ്ങൾ ബറാഅത് രാവിനെ സംബന്ധിച്ച ചർച്ചകളുടെ ആധാരശിലയാണ്. "ഹാ മീം. വ്യക്തമായ ഈ ഗ്രന്ഥം തന്നെ സത്യം! തീർച്ചയായും നാം ഇതിനെ ഒരു അനുഗൃഹീത രാത്രിയിൽ അവതരിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. തീർച്ചയായും നാം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നവനാകുന്നു. പ്രജ്ഞാ സമ്പൂർണ്ണമായ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും ആ രാത്രിയിൽ വേർതിരിച്ചു വിവരിക്കപ്പെടുന്നു" (44:1-4). ഈ സൂക്തങ്ങളിൽ പരാമർശിച്ചിരിക്കുന്ന 'ലൈലത്തുൻ മുബാറകഃ' അഥവാ 'അനുഗൃഹീത രാത്രി' ഏതാണെന്ന കാര്യത്തിൽ വ്യാഖ്യാതാക്കൾക്കിടയിൽ സൂക്ഷ്മമായ സംവാദങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്.

അനേകം ഖുർആൻ വ്യാഖ്യാതാക്കൾ ഇത് റമദാനിലെ 'ലൈലത്തുൽ ഖദ്ർ' ആണെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെടുമ്പോൾ, മറ്റനേകം മുഫസ്സിറുകൾ ഇത് ശഅബാൻ പതിനഞ്ചാം രാവാണെന്ന് പ്രബലമായി സമർത്ഥിക്കുന്നു. ഈ വ്യാഖ്യാന ഭേദങ്ങളെ സമന്വയിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് സൂഫീ വര്യന്മാർ നിരീക്ഷിക്കുന്നത്, വിധിനിർണ്ണയങ്ങളുടെ രൂപരേഖ തയ്യാറാക്കപ്പെടുന്നത് ബറാഅത് രാവിലാണെന്നും അവയുടെ അന്തിമമായ മുദ്രവെക്കലും നടപ്പിലാക്കലും ഖദ്ർ രാവിലാണെന്നുമാണ്. പ്രപഞ്ചനാഥന്റെ പ്രജ്ഞയിൽ നിന്ന് ഉയിർകൊള്ളുന്ന എല്ലാ 'ഹകീമായ' കാര്യങ്ങളും വേർതിരിക്കപ്പെടുന്ന ഈ രാത്രിയെ ആത്മീയ ലോകത്തിന്റെ 'വിധിതീർപ്പു നിശ' എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്നതാണ്.

ലയ് ലത്തുൽ മുബാറകഃ ( അനുഗൃഹീത രാത്രി - ദിവ്യാനുഗ്രഹങ്ങളുടെയും ബർക്കത്തിന്റെയും പ്രവാഹം)

ലയ് ലത്തുൽ ബറാഅഃ ( മോചനത്തിന്റെ രാത്രി - പാപങ്ങളിൽ നിന്നും നരകത്തിൽ നിന്നും മോചനം )

ലയ് ലത്തുർ റഹ്മഃ ( കരുണയുടെ രാത്രി - അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രത്യേക കാരുണ്യം വർഷിക്കുന്ന സമയം ) തുടങ്ങിയവയെല്ലാം ഈ രാത്രിയുടെ വിവിധ നാമങ്ങളാണ്.

ഇമാം ഖുർത്വുബി(റ)യെപ്പോലുള്ള വ്യാഖ്യാതാക്കൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്, ലൗഹുൽ മഹ്ഫൂദിൽ നിന്ന് ഖുർആൻ ഒന്നാം ആകാശമായ 'ബൈത്തുൽ ഇസ്സ'യിലേക്ക് ഇറക്കപ്പെട്ടതിന്റെ പ്രാരംഭ പ്രക്രിയകൾ ഈ രാത്രിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു എന്നാണ്. പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഭരണപരമായ ക്രമീകരണങ്ങൾ മലക്കുകൾക്ക് വിഭജിച്ചു നൽകുന്ന ഈ സമയത്ത്, മനുഷ്യൻ അങ്ങേയറ്റത്തെ വിനയത്തോടും പ്രാർത്ഥനയോടും കൂടി തന്റെ ഉടമസ്ഥനെ അഭിമുഖീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

ബറാഅത് രാവിനെ സംബന്ധിച്ച ഹദീസുകൾ ഇസ്‌ലാമിക കർമ്മശാസ്ത്രത്തിലും തസവ്വുഫിലും വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തിയിട്ടുണ്ട്. സ്വഹീഹായതും ഹസനായതുമായ നിരവധി റിപ്പോർട്ടുകൾ ഈ രാത്രിയുടെ ശ്രേഷ്ഠതയെ വിളിച്ചോതുന്നു. "ശഅബാൻ പകുതിയായാൽ നിങ്ങൾ രാത്രിയിൽ നിസ്കരിക്കുകയും പകൽ നോമ്പെടുക്കുകയും ചെയ്യുക. തീർച്ചയായും സൂര്യൻ അസ്തമിക്കുന്നത് മുതൽ അല്ലാഹു ഒന്നാം ആകാശത്തേക്ക് (അവന്റെ മഹിമയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായ വിധം) ഇറങ്ങിവരുകയും ഇപ്രകാരം വിളംബരം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു: പാപമോചനം തേടുന്നവർ ആരെങ്കിലുമുണ്ടോ, ഞാൻ അവർക്ക് പൊറുത്തു കൊടുക്കാം? ഉപജീവനം തേടുന്നവർ ഉണ്ടോ, ഞാൻ അവർക്ക് നൽകാം? പ്രയാസങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നവർ ഉണ്ടോ, ഞാൻ അവർക്ക് ആശ്വാസം നൽകാം?".

ഉമ്മുൽ മുഅമിനീൻ ഹസ്രത്ത് ആയിഷ (റ) നിവേദനം ചെയ്യുന്ന ഒരു ഹദീസിൽ, ഒരു രാത്രിയിൽ തിരുനബി (സ) കാണാതായപ്പോൾ അവർ അന്വേഷിച്ചു ഇറങ്ങുകയും 'ജന്നത്തുൽ ബഖീഇ'ൽ തിരുനബി(സ) ആകാശത്തേക്ക് കൈകളുയർത്തി പ്രാർത്ഥിക്കുന്നത് കാണുകയും ചെയ്തു. അപ്പോൾ തിരുനബി(സ) പറഞ്ഞു: "അല്ലാഹു ഈ രാത്രിയിൽ ബനൂ കൽബ് ഗോത്രത്തിന്റെ ആടുകളുടെ രോമങ്ങളേക്കാൾ കൂടുതൽ ആളുകൾക്ക് പാപമോചനം നൽകുന്നു". ആയിരക്കണക്കിന് ആടുകളുണ്ടായിരുന്ന ആ ഗോത്രത്തിന്റെ ഉപമയിലൂടെ അല്ലാഹുവിന്റെ കരുണയുടെ അപാരതയെയാണ് തിരുനബി(സ) താല്പര്യപ്പെട്ടത്.

എങ്കിലും, ഈ മഹത്തായ കരുണയുടെ പ്രവാഹത്തിൽ നിന്നും തടയപ്പെടുന്ന ചില നിർഭാഗ്യവാനായ ആളുകളെക്കുറിച്ച് ഹദീസുകൾ ഗൗരവകരമായ മുന്നറിയിപ്പുകൾ നൽകുന്നു. ആത്മീയമായ ശുദ്ധീകരണമില്ലാതെ ഇലാഹീ പ്രകാശത്തെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ കഴിയില്ല എന്ന യാഥാർത്ഥ്യമാണ് ഇവിടെ തെളിയുന്നത്.

മുശ്‌രിക്കുകൾ, മുശാഹിൻ ( ഹൃദയത്തിൽ വിദ്വേഷവും പകയും വെച്ചുപുലർത്തുന്നവർ ) കൊലപാതകികൾ, മാതാപിതാക്കളെ ധിക്കരിക്കുന്നവർ, മദ്യപാനികൾ, കുടുംബബന്ധം മുറിക്കുന്നവർ തുടങ്ങിയവരാണ് ആ ഭാഗ്യഹീനരായ വിഭാഗക്കാർ.

ഈ പട്ടികയിൽ 'മുശാഹിൻ' അഥവാ വിദ്വേഷം വെച്ചുപുലർത്തുന്നവർ എന്ന് പരാമർശിച്ചത് പ്രത്യകം ശ്രദ്ധേയമാണ്. ഒരു വിശ്വാസി മറ്റൊരാളോട് വെച്ചുപുലർത്തുന്ന ചെറിയൊരു വിദ്വേഷം പോലും അവന്റെ ആത്മീയ യാത്രയെ തടസ്സപ്പെടുത്താൻ കാരണമാകുന്നു എന്നത് സഹജീവികളോടുള്ള പെരുമാറ്റത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.

സൂഫീ ലോകത്തെ 'ഹുജ്ജത്തുൽ ഇസ്‌ലാം' എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഇമാം ഗസാലി (റ) തന്റെ 'ഇഹ്‌യാ ഉലൂമിദ്ദീൻ' എന്ന വിശ്വവിഖ്യാത ഗ്രന്ഥത്തിൽ ബറാഅത് രാവിനെ ആത്മീയ വളർച്ചയുടെ സുപ്രധാന ഘട്ടമായി വിവരിക്കുന്നുണ്ട്. ഹൃദയത്തിന്റെ അവസ്ഥകളെയും ആത്മാവിന്റെ പോരാട്ടങ്ങളെയും കുറിച്ച് പ്രതിപാദിക്കുന്ന ഇമാം ഗസാലി(റ), ഈ രാത്രിയിലെ ആരാധനകൾ ഒരു വിശ്വാസിയെ എപ്രകാരം സംസ്കരിക്കുന്നു എന്ന് വിശദമാക്കുന്നു.

ഇമാം ഗസാലി(റ)യുടെ വീക്ഷണത്തിൽ, ഒരു രാത്രിയിലെ ആരാധന എന്നത് കേവലമായ ശാരീരിക ചലനങ്ങളല്ല, മറിച്ച് അത് പ്രപഞ്ചനാഥനുമായുള്ള സംഭാഷണമാണ്. അദ്ദേഹം ഈ രാത്രിയിൽ 'സ്വലാത്തുൽ ഖൈർ' എന്നറിയപ്പെടുന്ന നൂറ് റകഅത്തുകൾ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. ഓരോ റകഅത്തിലും സൂറത്തുൽ ഇഖ്‌ലാസ് പത്ത് തവണ ആവർത്തിക്കുന്നതിലൂടെ തൗഹീദിന്റെ ആഴങ്ങളിലേക്ക് മനസ്സിനെ ഗാഢമായി ഇറക്കുകയാണ് വിശ്വാസി ചെയ്യുന്നത്. ആത്മീയതയുടെ പടവുകൾ കയറുന്ന ഒരു 'മുരീദിനെ' സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഈ രാത്രി തന്റെ കർമ്മങ്ങൾ അല്ലാഹുവിലേക്ക് ഉയർത്തപ്പെടുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പുള്ള ആത്മവിചാരണയുടെ നിമിഷങ്ങളാണ്.

ബറാഅത് രാവിലെ നിശബ്ദതയിൽ വിശ്വാസി തന്റെ നഫ്‌സിനെ മെരുക്കാനും റൂഹിനെ സ്വതന്ത്രമാക്കാനും പരിശ്രമിക്കണം. ഇമാം ഗസാലി(റ) വ്യക്തമാക്കുന്നത്, ഈ രാത്രിയിലെ കണ്ണുനീർ തുള്ളികൾക്ക് ഒരാളുടെ ഹൃദയത്തിലെ കറകളെ കഴുകിക്കളയാനുള്ള അത്ഭുതകരമായ ശേഷിയുണ്ടെന്നാണ്. പ്രഭാതം വരെയുള്ള നിശബ്ദ പ്രാർത്ഥനകൾ മനുഷ്യനെ അവന്റെ സ്രഷ്ടാവുമായി നേർക്കുനേർ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.

വിശ്രുതരായ ഗൗസുൽ അഅസം ശൈഖ് മുഹ്‌യുദ്ധീൻ അബ്ദുൽ ഖാദിർ ജീലാനി (റ) തന്റെ 'ഗുൻയത്തുത്ത്വാലിബീൻ' എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ ബറാഅത് രാവിനെ അതീവ ഗൗരവത്തോടെയാണ് സമീപിക്കുന്നത്. അവിടുന്ന് ഈ രാത്രിയെ രേഖകളുടെ രാത്രി എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഈ രാവിൽ സംഭവിക്കുന്ന വിധിനിർണ്ണയത്തിന്റെ ഗൗരവം ബോധ്യപ്പെടുത്താൻ അവിടുന്ന് ഉപയോഗിക്കുന്ന ഉപമകൾ അത്യന്തം ചിന്തോദ്ദീപകമാണ്.

മനുഷ്യൻ ഭൂമിയിൽ അശ്രദ്ധനായി വിഹരിക്കുമ്പോൾ, ആകാശലോകത്ത് മലക്കുകൾ അവന്റെ മരണത്തിന്റെ പട്ടിക തയ്യാറാക്കുകയാവാം. "പലരും പുതിയ വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, എന്നാൽ അവരുടെ കഫൻ പുതപ്പ് ഇപ്പോൾ തന്നെ തുന്നി കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടാകാം" എന്ന് ശൈഖ് ജീലാനി(റ) ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. ലൗകിക സുഖങ്ങളിൽ മുഴുകുന്നവർക്ക് ഈ രാത്രിയിലെ വിധിനിർണ്ണയങ്ങൾ തിരിച്ചടിയായി മാറുമ്പോൾ, പ്രാർത്ഥനയിലും വിനയത്തിലും മുഴുകുന്നവർക്ക് അത് ശാശ്വതമായ വിജയത്തിനുള്ള അവസരമായി മാറുന്നു.

പൊതുവായ മോചനം (പശ്ചാത്തപിക്കുന്ന പാപികൾക്ക് ശിക്ഷയിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന വിടുതൽ), വിശിഷ്ടമായ മോചനം (അല്ലാഹുവിന്റെ ഇഷ്ടദാസന്മാർക്ക് അവരുടെ ഹൃദയത്തിൽ അല്ലാഹു അല്ലാത്ത എല്ലാ ചിന്തകളിൽ നിന്നും ലഭിക്കുന്ന സ്വാതന്ത്ര്യം) എന്നീ രണ്ട് തരം പാപമോചനങ്ങളെ കുറിച്ച് ശൈഖ് ജീലാനി(റ) വിവരിക്കുന്നുണ്ട്. വിധി (ഖദർ) മാറ്റാൻ പ്രാർത്ഥനയ്ക്ക് കഴിയുമെന്ന ഉറച്ച വിശ്വാസം ശൈഖ് ജീലാനി (റ) പങ്കുവെക്കുന്നു. അല്ലാഹുവിന്റെ കരുണയ്ക്ക് മുന്നിൽ അസാധ്യമായി ഒന്നുമില്ല. അതുകൊണ്ടുതന്നെ തന്റെ നിർഭാഗ്യത്തെ സൗഭാഗ്യമാക്കി മാറ്റാൻ ഈ രാത്രിയിൽ യാചിക്കുന്ന ഒരു വിശ്വാസിയും നിരാശനായി മടങ്ങേണ്ടി വരില്ല.

ബറാഅത് രാവ് എന്നത് വെറുമൊരു പ്രാർത്ഥനാ രാത്രിയല്ല, മറിച്ച് അത് പ്രണയിയും പ്രണയിനിയും തമ്മിലുള്ള നിഗൂഢമായ അഭിമുഖമാണ്. ബറാഅത് രാവ് എന്ന അനുഗൃഹീത നിശ, പ്രപഞ്ചനാഥന്റെ പ്രകാശത്തിലേക്ക് വിശ്വാസിയെ ക്ഷണിക്കുന്ന ഒരു ദിവ്യ സന്ദേശമാണ്. ഈ രാത്രിയുടെ ഓരോ നിമിഷവും വിലപ്പെട്ടതാണ്. അശ്രദ്ധയുടെ ഉറക്കത്തിൽ നിന്ന് ഉണർന്ന്, ഹൃദയത്തിന്റെ കണ്ണുകൾ തുറന്ന്, പ്രപഞ്ചനാഥന്റെ കരുണയ്ക്കായി കൈകൾ നീട്ടുന്നവൻ ഒരിക്കലും പരാജിതനാകില്ല.

റമദാനിലെ പവിത്രതയിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നതിന് മുമ്പുള്ള ഈ ശുദ്ധീകരണ പ്രക്രിയ ഏതൊരു വിശ്വാസിയെയും പുതിയൊരു മനുഷ്യനായി മാറ്റുന്നു. ബറാഅത് രാവിനെ ശരിയായ അർത്ഥത്തിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നവർക്ക് അത് ഭൗതിക ലോകത്തെ പ്രതിസന്ധികളിൽ നിന്നുള്ള വിടുതലും പരലോകത്തെ വിജയത്തിനുള്ള പാതയുമായി മാറുന്നു. പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഓരോ അണുവും അല്ലാഹുവിനെ സ്തുതിക്കുന്ന ഈ രാത്രിയിൽ, മനുഷ്യനും ആ മഹത്തായ സ്തുതിഗീതത്തിന്റെ ഭാഗമാകുമ്പോൾ ആത്മീയ ജ്ഞാനത്തിന്റെ പാരമ്യം അവൻ അനുഭവിക്കുന്നു..